College van Rijksadviseurs

(Doorverwezen vanaf College van rijksadviseurs)

Het College van Rijksadviseurs is de naam van een groep adviseurs van de Nederlandse regering. De Rijksbouwmeester is de primus inter pares van het college. Het Atelier Rijksbouwmeester, een onderdeel van de Rijksgebouwendienst, biedt het college gastvrijheid. De Rijksadviseurs en de aan hen toegevoegde ondersteuning hebben daar hun thuisbasis. Het College van Rijksadviseurs adviseert het Rijk over ruimtelijke kwaliteit. Over de urgente thema’s van nu: van transformatie, mobiliteit en de stad, tot de impact van de energietransitie.

Oorspronkelijk waren er naast de Rijksbouwmeester een Rijksadviseur voor het Landschap, een Rijksadviseur voor de Infrastructuur en een Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed. Deze Rijksadviseurs adviseerden gevraagd en ongevraagd hun "eigen" bestuurder (voor de Rijksbouwmeester zowel de Minister van Binnenlandse Zaken als van Infrastructuur en Milieu, en de Directeur-generaal van de Rijksgebouwendienst; voor de anderen respectievelijk de Ministers van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, van Infrastructuur en Milieu en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap). Ook kon en kan een Rijksadviseur of het College andere bewindslieden, een groep van bewindslieden of het kabinet adviseren. Sinds 2016 bestaat het College uit de Rijksbouwmeester en twee Rijksadviseurs voor de Fysieke Leefomgeving, een stedenbouwkundige en een landschapsarchitect.

AdviezenBewerken

Panorama Nederland (2018)

Het advies behandelt de mogelijkheid voor een structurele verbetering van de ruimtelijke inrichting van Nederland. Het advies gaat in op de vraag hoe de transitie van de landbouw te verwezenlijken waarbij boeren meer bestaanszekerheid krijgen "in een aantrekkelijk en gezond landschap met hoge cultuurhistorische waarden en een herstelde biodiversiteit".[1] Aanleiding is de opkomst van distributiecentra in het open landschap ('verdozing' genoemd) en het advies vraagt om regie hierin te voeren.[2]

Op weg naar een New Deal tussen boer en maatschappij (2020)

Het advies betreft een zogenoemde landschapsinclusieve landbouw waarin aandacht is voor de inkomsten van boeren die tot doel hebben om gezond voedsel te produceren en een biodivers landschap bewerkstelligen en die zorgen voor schoon water, schone lucht en een vitale bodem. Dit vanuit het idee dat de transitie alleen kans van slagen heeft als boeren een goede prijs voor hun producten en hun diensten ontvangen, zodat zij voldoende ruimte hebben om het landschap blijvend te onderhouden. De overheid moet ervoor zorgen dat boeren een reële beloningen ontvangen voor de zorg van de natuur, waterbeheer of CO2-opslag. Het kabinet wordt in het advies gevraagd ambities te formuleren voor klimaat, biodiversiteit, bodem, water en landschap.[3] Het idee is dat bijna alle Nederlandse landschappen gemaakt zijn door boeren en dat dat met het veranderend landschap (modernisme in de stedenbouw en rationalisatie in de landbouw) van na 1950 mis is gegaan; de uitkomst wordt bezien in een 'eerlijke prijs' die consumenten moeten betalen voor het voedsel dat boeren produceren.

In 2020 is het advies aangeboden aan minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Samenstelling collegeBewerken

2004 - 2008Bewerken

Het idee om tot een College van Rijksadviseurs te komen is afkomstig van Rijksbouwmeester Jo Coenen. Geconfronteerd met steeds meer vragen die de ruimtelijke kwaliteit van Nederland betroffen kwam hij tot de conclusie dat die taak voor hem en zijn ambtelijke adviseurs te breed was. Op advies van Coenen besloot de regering daarom zich bij het vertrek van Coenen niet te beperken tot de benoeming van een nieuwe Rijksbouwmeester (Mels Crouwel). Naast hem werden respectievelijk Dirk Sijmons (landschap), Jan Brouwer (1935)(infrastructuur), en Fons Asselbergs (Cultureel Erfgoed) benoemd.

2008 - 2012Bewerken

Vanaf 2008 werden het college gevormd door Liesbeth van der Pol (Rijksbouwmeester), Yttje Feddes (Landschap), Ton Venhoeven (Infrastructuur) en Wim Eggenkamp (Cultureel Erfgoed). Dit College van Rijksadviseurs begon op 15 augustus 2008 met zijn taak. Met ingang van augustus 2011 nam Frits van Dongen de taak van Van der Poll over.

2012 - 2016Bewerken

In juli 2012 maakte minister Schultz van Haegen de namen bekend van het nieuwe college van Rijksadviseurs. Prof. ir. Eric Luiten werd benoemd tot Rijksadviseur Landschap en Water, ir. Rients Dijkstra tot Rijksadviseur Infrastructuur en Stad. Opmerkelijk is, dat er geen nieuwe Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed werd benoemd. Nadat Rijksbouwmeester Van Dongen zich eind 2014 als Rijksbouwmeester terugtrok, is er voor de periode tot de benoeming van een nieuwe Rijksbouwmeester een Rijksadviseur Architectuur (ir. Koen van Velsen) benoemd.

2016 - 2020Bewerken

Op 31 augustus 2016 vond in Delft de overdracht plaats van het oude naar het nieuwe College van Rijksadviseurs. Landschapsarchitect Berno Strootman en architect-stedenbouwkundige Daan Zandbelt zijn beiden Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving. Rijksbouwmeester Floris Alkemade is de voorzitter van het College.

Dit college pleit voor meer regie en meer betrokkenheid van het Rijk bij de ruimtelijke planning van het land, met integrale aanpak van alle overheden samen.[4]

Eerder collegeBewerken

Het College van Rijksadviseurs moet niet worden verward met het College van Rijksadviseurs voor de Monumenten van Geschiedenis en Kunst, dat bestond tussen 1874 en 1879.

Externe linksBewerken