Hoofdmenu openen

Citalopram is een antidepressivum, in België en Nederland onder meer op de markt onder de naam Cipramil®. Het remt de heropname van de neurotransmitter serotonine in de hersenen; het behoort tot de selectieve serotonineheropnameremmers, vaak afgekort tot SSRI (van het Engelse selective serotonin reuptake inhibitors). Serotonine is betrokken bij zaken als stemming, eetlust en emotie maar beïnvloedt tevens het dopaminerge systeem, dat ook te maken heeft met emotie en waar waarschijnlijk een soort 'beloningscentrum' zit.

Citalopram
Chemische structuur
Citalopram skeletal formula.svg
Farmaceutische gegevens
Beschikbaarheid (F) 80%
Metabolisatie Vnl. CYP3A4 en CYP2C19
Halfwaardetijd (t1/2) 35 uur
Uitscheiding 85% lever, 15% nieren
Gebruik
Geneesmiddelengroep Antidepressiva
Subklasse SSRI's
Merknamen Cipramil (Lundbeck), Citalopram (Bexal, EG, Merck, Ratiopharm, Sandoz, Teva)
Indicaties Depressiviteit en angststoornissen (dwangneurosen en paniekstoornissen)
Voorschrift/recept Ja
Toediening Oraal (10, 20, 30 en 40 mg)
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat. C
Lactatie (borstvoeding) Komt in kleine hoeveelheid in de moedermelk
Rijvaardigheid Eerste twee weken niet rijgeschikt
Alcohol Versterkt het versuffende effect
Databanken
CAS-nummer 59729-33-8
ATC-code N06AB04
PubChem 183529
DrugBank APRD00147
Chemische gegevens
Molecuulformule C20H21FN2O
IUPAC-naam (RS)-1-(3-dimethylaminopropyl)-1-(4-fluorofenyl)- 1,3-dihydroisobenzo- furaan-5-carbonitril
Molmassa 405,35 g/mol
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Citalopram werd geoctrooieerd in 1979 door Kefalas A/S, een dochtermaatschappij van het Deense bedrijf Lundbeck.[1] Lundbeck bracht het in Denemarken in 1989 op de markt onder de merknaam Cipramil. Voor de Verenigde Staten verkocht Lundbeck de rechten aan Forest Pharmaceuticals die het verkocht onder de naam Celexa. Het octrooi is inmiddels verlopen en er zijn verschillende generieke vormen van het middel op de markt.

BijwerkingenBewerken

De volgende bijwerkingen kunnen optreden:

Op 1 november 2011 waarschuwden de gezondheidsautoriteiten voor een gevaarlijke hartritmestoornis. De fabrikant zond een brief dienaangaande naar de voorschrijvers en afleveraars.[2]

InteractiesBewerken

Gelijktijdig gebruik met middelen die het QT-interval verlengen, zoals pimozide is gecontra-indiceerd.

Het gebruik van SSRI's tegelijk met gebruik van MAO-remmers is gevaarlijk; het kan leiden tot het serotoninesyndroom, waarbij onder andere misselijkheid, diarree, beven, slaapstoornissen, bewustzijnsstoornissen, en verwardheid kunnen voorkomen. De precieze oorzaak van het serotoninesyndroom is onbekend.

Citalopram is ook een zwakke remmer van het leverenzym CYP2D6, dat veel verschillende verbindingen omzet.[3]

FarmacokinetiekBewerken

AbsorptieBewerken

Een orale dosis van 40 mg citalopram bereikt de hoogste concentratie in het bloed, 1 tot 6 uur na toediening. Vergeleken met een intraveneuze toediening (in de bloedbaan) is de beschikbaarheid van een orale vaste dosis ongeveer 80%, van de druppelvloeistof 100%.[4]

MetabolismeBewerken

Citalopram wordt in de lever afgebroken door een paar enzymen uit het cytochroom P450-enzymsysteem, een groep enzymen die verantwoordelijk is voor de afbraak van veel verschillende verbindingen. Het betreft voornamelijk de enzymen CYP2C19 en CYP3A4.

Citalopram wordt omgezet naar de volgende metabolieten:

De eerste drie stoffen zijn minder actieve metabolieten, dat wil zeggen dat ze ongeveer dezelfde werking hebben als citalopram, maar minder selectief en minder potent. Zelf is citalopram maar een zwakke CYP2C19-remmer, zodat het relatief veilig als antidepressivum kan worden gebruikt bij vrouwen die tamoxifen slikken.[5]

EliminatieBewerken

De helft van de toegediende dosis citalopram wordt na ongeveer anderhalve dag uitgescheiden. Ongeveer 85% wordt via de ontlasting uitgescheiden, de rest via de nieren. Circa 17% van de dagelijkse dosis citalopram wordt onveranderd uitgescheiden in urine.

VeiligheidswaarschuwingBewerken

Op 31 oktober 2011 stuurde de firma Lundbeck een waarschuwingsbrief rond inzake de cardiovasculaire veiligheid.[6]

Boete Europese CommissieBewerken

Op 19 juni 2013 legde de Europese Commissie de firma Lundbeck een boete op van € 93,8 miljoen en zijn generieke mededingers een van € 52,2 miljoen, wegens het vertraagd op de markt brengen van generiek citalopram.[7]

Andere SSRI'sBewerken