Charagaoeli (gemeente)

gemeente in Georgië
(Doorverwezen vanaf Charagaoeli (district))

Charagaoeli (Georgisch: ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, Charagaoelis munitsipaliteti) is een gemeente in het midden van Georgië met 18.286 inwoners (2022) en een oppervlakte van 913,9 km². Het is gelegen in de regio (mchare) Imereti in het Mescheti- en Lichigebergte. Het daba Charagaoeli is het bestuurlijke centrum.

Charagaoeli
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Charagaoeli
Wapen van Charagaoeli
Kaart van Charagaoeli
Situering
Regio Imereti
Coördinaten 42°1'15"NB, 43°11'41"OL
Algemeen
Oppervlakte 913,9 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 18.286[1]
(20,0 inw./km²)
Hoofdplaats Charagaoeli
Vroegere naam Ordzjonikidze (1934-1990)
Burgemeester Koba Loersmanasjvili (2021-)
Overig
Website kharagaulinews.gov.ge
Foto's
Groene berggemeente
Groene berggemeente
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

 
Oejezd Sjorapan ca 1886

Het gebied van het hedendaagse Charagaoeli ligt historisch op een strategische plek, langs belangrijke rivieren die de centrale doorgang tussen oost- en west-Georgië vormen. Het gebied was dan ook geregeld slagveld tussen strijdende partijen over controle over de Georgische vorstendommen. Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië lag het gebied in het Koninkrijk Imeretië dat door zowel het Ottomaanse Rijk als Safavidisch Perzië werd bevochten. Na de Vrede van Amasya in 1555 werd het gebied tot de 18e eeuw gedomineerd door de Ottomanen en lag het aan de grens met Perzisch gecontroleerd Georgië.[4]

Het Vachani kasteel in het zuidoostelijke grensgebied met de regio's Samtsche-Dzjavacheti en Sjida Kartli lag aan de frontlijn tussen de vorstendommen Imeretië en Kartli en wisselde geregeld tussen beiden. Op 25 april 1804 werd hier de Conventie van Elaznaoeri getekend tussen Salomo I van Imeretië en Pavel Tsitsianov, leider van de Russische strijdkrachten in Transkaukasië, waarmee Imeretië gedwongen werd een Russisch protectoraat te worden.[5][6]

In 1810 werd Imeretië door het Russisch Rijk geannexeerd, wat een Russische bestuurlijke indeling betekende. Het vorstendom werd Oblast Imeretië, dat in 1840 opgenomen werd in het Gouvernement Georgië-Imeretië dat geheel Georgië besloeg.[7] In 1846 werden oost- en west-Georgië weer gescheiden en werd het gebied van Charagaoeli in het Gouvernement Koetais bestuurlijk ingedeeld bij de provincie (oejezd) Sjorapan,[8] ook wel geschreven als Sjaropan.[9]

Onder het Russisch keizerlijke regime werd de spoorweginfrastructuur in Transkaukasië in hoog tempo ontwikkeld. De eerste spoorlijn ten zuiden van de Kaukasus werd in 1872 geopend, de Tbilisi - Poti lijn, en deze kwam door Charagaoeli. Er volgden bestuurlijke verschuivingen in de periode 1917-1930 door de tussenkomst van de Democratische Republiek Georgië en de vorming van de Sovjet-Unie. De huidige bestuurlijke eenheid Charagaoeli werd uiteindelijk in 1930 als rajon opgericht binnen de Georgische SSR, tijdens de grote bestuurlijke hervormingen in de Sovjet-Unie. Medio 1934 werd de naam van het district gewijzigd in Ordzjonikidze,[10] naar de Georgische Sovjet-politicus Grigori Ordzjonikidze.[12] Medio 1990 werd de naam Charagaoeli weer hersteld tijdens de de-sovjetisering van Georgische toponiemen.[13] In 1995 werd het rajon onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti en in 2006 werd het omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

GeografieBewerken

Charagaoeli ligt op de overgang van het Lichigebergte naar het Meschetigebergte. Het Lichigebergte is de waterscheiding tussen oost- en west-Georgië en de Kaspische Zee en Zwarte Zee bekkens. Het grootste deel van de gemeente is middelgebergte, maar het zuidelijk in de gemeente gelegen Meschetigebergte is een hooggebergte met een hoogste gemeentelijke top van 2642 meter boven zeeniveau, de berg Sametschvareo.[15] Dit gedeelte van de gemeente is onderdeel van het grootste beschermd natuurgebied van Georgië, het nationaal park Bordzjomi-Charagaoeli. De bergkam van het Meschetigebergte is de zuidgrens van de gemeente met Bordzjomi. De gemeente Baghdati grenst hier aan de westkant. De Tsjcherimela en Dziroela zijn de belangrijkste rivieren in de gemeente, waarlangs ook de vitale Georgische oost-west infrastructuur zich heeft ontwikkeld en waar de meeste nederzettingen van de gemeente te vinden zijn. Beide rivieren komen in de noordwestelijk gelegen buurgemeente Zestafoni samen. Het noorden van de gemeente loopt over in het Imereti Hoogland en grenst aan Tsjiatoera, terwijl in het oosten de waterscheiding van het Lichigebergte de grens met de regio Sjida Kartli en de gemeente Chasjoeri is. De Rikotipas en Soeramipas over het Lichigebergte zijn met 996 en 949 meter boven zeeniveau bescheiden te noemen.

DemografieBewerken

Begin 2022 telde de gemeente Charagaoeli 17.576 inwoners,[1] een daling van ruim 6% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Charagaoeli daalde in gelijke tred. De bevolking van de gemeente is vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,7%). Er wonen enkele tientallen Russen verspreid over de gemeente. De religieuze samenstelling volgt de etnische: 99% is volger van de Georgisch-Orthodoxe Kerk, met ruim 80 jehova's als enige duidelijke religieuze minderheid.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Charagaoeli
1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002[16] 2014 2021 2022
Gemeente Charagaoeli - - 41.363   36.486   35.591   31.948   28.702   27.885   19.473   18.571   18.286
Charagaoeli (daba) - - 1.024   3.725   2.851   3.220   3.168   2.380   1.965   1.877   1.830
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[17][18][19][20] Noot:[16]

Administratieve onderverdelingBewerken

 
Charagaoeli is gemeentelijk centrum

De gemeente is administratief onderverdeeld in 19 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 77 dorpen (სოფელი, sopeli) en één 'nederzetting met stedelijk karakter' (დაბა, daba), het bestuurlijk centrum Charagaoeli.[2]

BestuurBewerken

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Charagaoeli is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 33 leden: 22 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 11 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[22] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 20 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Koba Loersmanasjvili van Georgische Droom met 57,7% van de stemmen gekozen tot burgemeester. Alle negen districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom gegaan. Deze partij behaalde tevens de meeste proportionele stemmen (54,8%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (26,5%), Voor Georgië (6,9%) en Lelo (4,8%). Vijf andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[23][24]

Partij 2017 [25] 2021 [26] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 28 24                                              
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 2 6          
  Voor Georgië 2  
  Lelo voor Georgië 1  
  Sjenedi Beweging 2
  Europees Georgië (EG) 2
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
Total 35 33  

BezienswaardighedenBewerken

 
Oebisaklooster uit de 9e eeuw

Langs de grote rivierkloven zijn diverse cultuur-historische bezienswaardigheden.

VervoerBewerken

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, de S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert de gemeente door het Lichigebergte met de Rikotitunnel op de gemeentelijke en regiogrens in het oosten. Een belangrijke alternatieve route door het gebergte dat oost- en west-Georgië van elkaar scheidt is de nationale route Sh55 die via de Soeramipas door het gemeentelijk centrum Charagaoeli komt. Sinds 1872 volgt de Tbilisi - Poti spoorlijn deze weg. Dit is de centrale oost-west spoorlijn door het land en verbindt de hoofdstad met alle grote steden in het westen.

Zie ookBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Kharagauli Municipality.