Hoofdmenu openen
Thermen van Carthago Nova

Carthago Nova was de Latijnse naam van de Spaanse stad Cartagena.

De stad is in de 3e eeuw v.Chr. voor het begin van de gebruikelijke jaartelling gesticht door Hasdrubal de Schone, een legeraanvoerder uit Carthago. De stad werd Qart chadast (Nieuwe Stad) genoemd, net als Carthago. Het 'Nieuwe Stad' noemen van een nieuwe stad is een heel algemeen verschijnsel, getuige de diverse voorkomens van plaatsnamen als 'Nieuwstadt', 'Neustadt', 'Villeneuve' en 'Newtown'.

Oorspronkelijk was Carthago een Fenicische nederzetting. Toen de oorspronkelijke Fenicische plaatsen als Tyrus, Sidon en Byblos overheerst werden door andere volkeren, begon het evenwicht van de Fenicische cultuur en de Fenicische machtssfeer naar het westen van de Middellandse Zee te verschuiven, met Carthago als nieuw centrum. Cartagena was onderdeel van de verdere verbreiding van deze invloedssfeer.

In 209 v.Chr. veroverden de Romeinen de stad, en ging zij onder de naam Carthago Nova (Nieuw Carthago) deel uitmaken van het Romeinse Rijk. Hiervan is ook de huidige naam Cartagena afgeleid. Dus etymologisch gezien is in de naam 'Carthago Nova' zowel het woord nieuw in het Fenicisch, als in het Latijn aanwezig, wat dubbelop kan lijken, maar het niet is, want het Latijnse 'nova' werd toegevoegd om het te onderscheiden van Carthago in Noord-Afrika.

Tijdens de Moorse overheersing had de stad onder meer de naam Qartayanna, en had zij een grote mate van autonomie.