Hoofdmenu openen

De bronlibellen (Cordulegastridae) vormen een familie van echte libellen. Het zijn grote, zwart met gele libellen, die voorkomen bij kleine beekjes. In Nederland komt slecht één soort voor: de gewone bronlibel. Dit is de grootste libel van Nederland.

Bronlibellen
Cordulegaster boltonii (Gewone bronlibel)
Cordulegaster boltonii (Gewone bronlibel)
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse:Insecta (Insecten)
Orde:Odonata (Libellen)
Onderorde:Anisoptera (Echte libellen)
Familie
Cordulegastridae
Calvert, 1893
Afbeeldingen Bronlibellen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Bronlibellen op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

Inhoud

Uiterlijke kenmerkenBewerken

Bronlibellen hebben een geel-zwart getekend lichaam en heldergroene ogen, die elkaar alleen maar op een plek in het midden van de kop raken. Mannetjes hebben auriculae aan het tweede achterlijfssegment en de achterrand van de achtervleugel loopt in een scherpe hoek terug naar een verbrede vleugelbasis. Vrouwtjes hebben aan het uiteinde van het achterlijf een stiletvormige legboor, die voorbij de achterlijfspunt uitsteekt.

Gedrag en voortplantingBewerken

Mannelijke bronlibellen worden vaak patrouillerend boven beekjes waargenomen. Ze vliegen daarbij in een rustig tempo laag boven het water heen en weer. Daarbij bestrijken ze vaak een traject van meerdere tientallen meters, waardoor een bronlibel maar af en toe voorbij komt en daarna weer uit het zicht verdwijnt. Vrouwtjes vertonen bij de ei-afzet een zeer specifiek gedrag: met het lichaam in verticale houding vliegen ze ritmisch op en neer, en prikken zo de eitjes met hun lange legschede in het bodemsubstraat van de beek. Jagende bronlibellen zijn soms te zien langs bosranden, waar ze in snelle vlucht allerlei insecten buitmaken.

Verspreiding en leefgebiedBewerken

Bronlibellen zijn echte beekspecialisten. De enige Nederlandse soort (de gewone bronlibel) is gebonden aan natuurlijke, schone en zuurstofrijke bosbeken, meestal in de bovenloop van een beeksysteem.

TaxonomieBewerken

De familie kent de volgende geslachten:

Soorten in Nederland en BelgiëBewerken

In Nederland en België komen slechts 2 soorten voor:

Foto'sBewerken