Broeder (gerecht)

gerecht

Broeder is een broodachtig Nederlands gerecht. De belangrijkste ingrediënten zijn bloem, gist en rozijnen en het wordt geserveerd met stroop. Traditioneel wordt het gekookt in een broederzak en daarna in plakken gesneden.

BereidingswijzenBewerken

  • Broederbeslag wordt in een broederzak gedaan, waarna men het in een pan water twee uur laat koken. De broeder wordt met een draadje in plakken gesneden en met een sausje van boter en stroop geserveerd. De plakken opbakken in roomboter gebeurt ook. Broeder kan als hoofdmaaltijd of als nagerecht gegeten worden.
  • Er wordt een beslag gemaakt dat te rijzen wordt gezet. Vervolgens gaat het met de toevoegingen in een braadpan met hete olie, waarin het op een hoog vuur aan een zijde snel wordt bruingebakken. Op een laag vuur laat men het gerecht dan verder garen. Zodra de broeder gaar is gaat er nieuwe olie in de pan en wordt de andere kant bruin gebakken. Vervolgens het baksel in plakken snijden en serveren met warme stroop.
  • Broeder wordt ook wel in een cakevorm gebakken.

Jan-in-de-zakBewerken

Een gerecht dat eveneens in een doek of zak gebonden in water of bouillon gegaard werd is Jan-in-de-zak. Behalve de ingrediënten voor broeder werden er gebakken spekblokjes en eventueel wat gember door het beslag gemengd. Na anderhalf uur zachtjes garen werd de koek uit de zak gehaald en in een warme ruimte te drogen gelegd. Jan-in-de-zak werd verder niet gebakken. Het werd in het Ancien régime als ontbijt gegeten.

Potdik-in-de-trommeBewerken

Een Gelderse variant van broeder is potdik-in-de-tromme. Na anderhalf uur garen werd het gerecht na kort drogen in plakken gesneden en gegeten met gebraden verse worst en dunne kaneelsaus. Het werd ook wel gegeten met bruine bonen en appel.

In Overijssel wordt dit gerecht pörk genoemd (In het Gelderse dialect betekent pörk klein kind of kleuter; ook iemand die te klein is voor zijn leeftijd wordt pörk genoemd). In Markelo wordt pörk wel gegeten met kerstmis.

Sri LankaBewerken

Zelfs in het buitenland is het gerecht bekend. Op Sri Lanka kan men bij de bakker een burudala kopen, een bepaald soort cake. De Singalese naam burudala gaat terug op het Nederlandse woord broeder. In de Zuid-Indiase stad Cochin kan nog altijd Bruder brood worden gekocht bij een plaatselijke bakker die vol trots op zijn uithangbord vermeldt dat hij Dutch Bread verkoopt. De Nederlanders waren tijdens de VOC-periode aanwezig in Cochin (nu Kochi) van 1663 tot 1795[1][2].

Zie ookBewerken

  Wikibooks Kookboek bevat een recept voor Broeder.