Hoofdmenu openen

Kool (geslacht)

plantengeslacht uit de kruisbloemenfamilie
(Doorverwezen vanaf Brassica)

Kool (Brassica) is een geslacht uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen.

Kool
Raapzaad (Brassica rapa)
Raapzaad (Brassica rapa)
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:Malviden
Orde:Brassicales
Familie:Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)
Geslacht
Brassica
L. (1753)
Afbeeldingen Kool op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Kool op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen.

Bloemdiagram van kool

Inhoud

ToepassingenBewerken

Vrijwel alle delen van de planten worden als voedsel gebruikt, inclusief de wortels (koolraap, knolraap), stengels (koolrabi), bladeren (wittekool, rodekool), okselknoppen (spruitjes), bloemen (bloemkool, broccoli), en de zaden (bijv koolzaad, raapzaad). Sommige vormen met bonte bladeren, witte of paarse bloemen worden ook voor de sier geteeld.

Afstamming cultuursoortenBewerken

Volgens een bekende theorie zijn veel koolsoorten ontstaan uit drie verschillende voorouders, waarbij de verschillende genomen worden aangeduid met de hoofdletters AA, BB, en CC. Een genoom bestaat uit een aantal chromosomen, aangeduid met de letter n. Zo heeft Brassica rapa het genoom A met n = 10 chromosomen. De diploïde plant heeft in elke cel 2n dus 20 chromosomen. Deze voorouders zijn:

Door natuurlijke soortskruisingen zijn de volgende drie allotetraploïde koolsoorten ontstaan.

Vele soorten zijn via soorts- en geslachtskruisingen opnieuw gemaakt.

Soorten en ondersoortenBewerken

Er bestaan talloze variaties, we noemen hier enkele soorten en ondersoorten met Nederlandse en botanische naam:

  • Ethiopische mosterd, Abessijnse kool of Abessijnse mosterd (Brassica carinata)
  • Wilde kool Brassica oleracea var. oleracea
    • Bloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
    • Boerenkool (Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata)
    • Broccoli (Brassica oleracea convar. botrytis var. cymosa)
    • Koolrabi (Brassica oleracea var. caulorapa, synoniem: Brassica oleracea var. gongylodes)
    • Rodekool (Brassica oleracea var. rubra)
    • Romanesco of groene torentjesbloemkool (Brassica oleracea var. botrytis)
    • Savooiekool (Brassica oleracea var. sabauda)
    • Sierkool (Brassica oleracea convar. acephala)
    • Sluitkool (Brassica oleracea var. capitata)
    • Spruitkool (Brassica oleracea var. gemmifera)
    • Wittekool (Brassica oleracea var. alba)
  • Chinese broccoli (Brassica alboglabra)
  • Chinese kool (Brassica pekinensis, synoniem: Brassica campestris)
  • Brassica rapa
    • Raapzaad (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa subsp. oleifera)
    • Knolraap (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa var. rapa)
    • Stoppelknol (Brassica rapa var. rapa)
    • Raapstelen (Brassica rapa, synoniem: Brassica rapa subsp. oleifera (ras: Gewone groene), Brassica campestris (ras: Namenia) en Brassica sinensis (ras: Gele Malse))
    • Paksoi (Brassica rapa, synoniem: Brassica campestris var. chinensis)
  • Koolraap (Brassica napobrassica, synoniem: Brassica napus var. napobrassica)
  • Koolzaad (Brassica napus)
  • Zwarte mosterd (Brassica nigra)
  • Sareptamosterd (Brassica juncea)

Soms wordt ook de witte mosterd (Sinapis alba of Sinapis hirta) tot dit geslacht gerekend, en Brassica alba of Brassica hirta genoemd.

Zie ook: Kool (plant); Mosterd

Ecologische aspectenBewerken

Externe linksBewerken