Hoofdmenu openen

Het binomium van Newton is een wiskundige formule waarmee de macht van de som van twee grootheden kan worden uitgedrukt in een som van termen waarin de machten van de grootheden afzonderlijk voorkomen.

Natuurlijke exponentBewerken

 
De binomiaalcoëfficiënten in de driehoek van Pascal

De eenvoudigste vorm is

 

waarbij   een natuurlijk getal is, en de getallen

 

de binomiaalcoëfficiënten.

Dit zijn de uitwerkingen voor   en  :

 
 
 

Formule (1) geldt voor alle reële en complexe getallen   en   en meer in het algemeen voor elk paar elementen   en   in een commutatieve ring.

Deze formule, en de rangschikking van binomiale coëfficiënten in een driehoek, worden vaak toegeschreven aan Blaise Pascal omdat die ze in de 17e eeuw beschreef. De formule was bij Chinese wiskundigen echter lang daarvoor al bekend.

Algemene formuleBewerken

Isaac Newton generaliseerde de formule voor andere exponenten tot

 

waarin   een willekeurig complex getal kan zijn (dus ook elk reëel getal; niet noodzakelijkerwijs positief of geheel). De coëfficiënten van de reeks in het rechterlid zijn gedefinieerd door:

 ,

met de afspraak dat

 

De convergentiestraal van de reeks is 1, dat wil zeggen dat de reeks convergeert voor reële of complexe getallen met  .

De formule is ook geldig in een Banach-algebra mits  .

Het belangrijkste verschil tussen het gebruik van natuurlijke machten en complexe machten is dat bij het ontwikkelen van de reeks bij natuurlijke macht   de binomiaal coëfficiënten 0 worden na   termen. Daarom worden bij formule (1) slechts de eerste   termen genomen. Illustratie van dit fenomeen:

 

In het algemene geval zorgt de factor 0 in de teller van deze breuk ervoor dat de binomiaalcoëfficiënten   voor natuurlijke   en   gelijk zijn aan 0 als  .

In het Engels wordt Newton's naam overigens slechts verbonden aan de algemene formule (Newton's generalised binomial theorem). Formule (1) heet simpelweg binomial theorem (vrij vertaald: binomiaalstelling).

Voor twee complexe getallen   en   met   geldt:

 

Zie ookBewerken