Hoofdmenu openen
Icoontje doorverwijspagina Zie Bemmel (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Bemmel.

Bemmel is een dorp en een voormalige gemeente in de Betuwe (Gelderland). Op 1 januari 2001 werden de gemeenten Bemmel, Gendt en Huissen samengevoegd onder de werknaam Bemmel. Sinds 1 januari 2003 heet deze gemeente Lingewaard. De plaats had ongeveer 12.290 inwoners in 2019. Het bestuurscentrum van gemeente Lingewaard is gevestigd in Bemmel.

Bemmel
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Bemmel Wapen van Bemmel
(Details) (Details)
Bemmel (Gelderland (hoofdbetekenis))
Bemmel
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Lingewaard Lingewaard
Coördinaten 51° 53′ NB, 5° 53′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 12.290[1]
Overig
Postcode 6681
Netnummer 0481
Woonplaatscode 3131
Belangrijke verkeersaders A15
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Het dorp ligt in het stroomgebied van de Waal, Nederrijn en Linge, in het laagland tussen de steden Arnhem en Nijmegen. Bemmel is in de periode 1990-2006 flink uitgebreid met een drietal nieuwe wijken: Klein Rome, Klaverkamp en Essenpas. De buurtschappen Doornik en De Pas horen ook bij Bemmel. Het buurtschap Vossenpels hoort gedeeltelijk bij Bemmel en gedeeltelijk bij Lent.

In Bemmel wordt een jaarlijkse Bemmelse Dweildag gehouden: een festival waarbij dweilorkesten uit verschillende landen naar het dorp komen. Ook zijn de jaarlijkse Bemmelse ponymarkt en kortebaandraverij bekend. De twee laatst genoemde evenementen worden de Bemmelse Paardendagen genoemd.

CultuurhistorieBewerken

 
Theaterkerk Bemmel in het centrum

Het oudste gebouw in Bemmel is de protestantse kerk; een bouwwerk uit de twaalfde eeuw, dat voor de Reformatie aan de heilige Donatus gewijd was. In 1873 werd in Bemmel weer een rooms-katholieke kerk gesticht; de Donatuskerk, wederom gewijd aan Donatus. In 2015 werd deze kerk aan de eredienst onttrokken, en is nu in gebruik als theaterzaal onder de naam Theaterkerk Bemmel.

In het centrum van Bemmel staat het monumentale huis Brugdijk, dat in de late middeleeuwen is gebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog fungeerde dit huis als bijgebouw van het gemeentehuis.[2] In 2013 werd Brugdijk door de gemeente verkocht. Sinds 2014 is het gebouw in gebruik als bedrijfspand. Ten zuiden van Brugdijk staat kasteel de Kinkelenburg, dat uit de late middeleeuwen stamt. Het kasteel is sinds 1945 onder andere in gebruik als trouwlocatie. Naast de Kinkelenburg staat het oorlogsmonument Waarom ik? dat gemaakt is door kunstenaar Jac Maris.

Natuur en landschapBewerken

 
Ooibos in de Bemmelse uiterwaarden

Bemmel is deel van het Nederlandse Rivierengebied. Door rivierafzettingen is er een vruchtbare bodem ontstaan. Bijzonder zijn de overslaggronden (ooivaaggronden) die in het zuiden voorkomen. Dit bodemtype bestaat uit sediment van dijkdoorbraken. Een groot deel van het Bemmelse gebied is vooral geschikt voor tuinbouw. Er zijn relatief veel boomgaarden en glastuinbouwkassen. Het zuidelijke deel bestaat uit uiterwaarden, die tot het natuurgebied de Gelderse Poort van Staatsbosbeheer behoren. In de uiterwaarden liggen ooibossen, die vooral uit schietwilgen bestaan. Er komen veel bevers voor in dit gebied. Door het westelijk deel van Bemmel loopt landschapspark Park Lingezegen. Hierin ligt Landgoed Doornik, waar men unieke akkerflora kan bekijken. De natuurakkers op dit landgoed vormen een uitstekend habitat voor typische akkervogels zoals de patrijs, geelgors en veldleeuwerik die hier voorkomen.

Veldschuur en dijkmagazijnBewerken

 
Veldschuur met bijbehorende moestuinen

Naast de Waaldijk (binnendijks) bevindt zich de Veldschuur. Dit gebouw is door Stichting Lingewaard Natuurlijk ingericht als educatiecentrum voor natuurbeleving en duurzaamheid. Naast de Veldschuur liggen moestuinen die ook bij het gebouw horen. Op de Waaldijk zelf staat een gerestaureerd dijkmagazijn, dat sinds 2001 is ingericht als natuureducatie- en bezoekerscentrum onder de werknaam Dijkmagazijn Bemmel. In het dijkmagazijn staan honderden geprepareerde diersoorten tentoongesteld, die in de omgeving van het rivierenlandschap van Lingewaard voorkomen.

 
Het dijkmagazijn op de Waaldijk

AfbeeldingenBewerken

OnderwijsBewerken

In Bemmel zijn de volgende onderwijsinstellingen gevestigd:

Naam: Onderwijstype:
Over Betuwe College Voortgezet onderwijs
Pro College Bemmel Praktijkonderwijs
Pius X Rooms-katholiek basisonderwijs
Borgwal Dalton basisonderwijs
Regenboog Openbaar basisonderwijs
Donatushof Jenaplan basisonderwijs
De Vlinderboom Speciaal basisonderwijs
 
Basisschool de Pius X in Bemmel

SportfaciliteitenBewerken

In Bemmel zijn onder andere de volgende sportfaciliteiten:

Naam: Sport:
SC Bemmel Voetbal
MHC Bemmel Hockey
BV Batouwe Basketbal
Tennisclub Bemmel Tennis
De Schaapskooi Indoortennis, tafeltennis, squash en fitness
TWC 't Verzetje Wielrennen
Vereniging Kidang Volleybal
BC Bemmel 72 Badminton
Rugbyclub Betuwe Rugby

Bekende personenBewerken

Bekende personen die in Bemmel zijn geboren, er wonen, of gewoond hebben zijn:

TriviaBewerken

  • Het internationale wandelevenement de Nijmeegse Vierdaagse komt op de zogenaamde Dag van Elst door Bemmel. Afhankelijk van de editie kan dit op de eerste of de vierde dag zijn.
  • De palmzegge (Carex muskingumensis); een van oorsprong Noord-Amerikaanse plantensoort, werd in 2003 te Bemmel voor het eerst in Nederland in het wild aangetroffen als exoot.
  • Bemmel wordt door de jongere inwoners vaak "Bemmely Hills" genoemd. Deze bijnaam voor het dorp wordt vooral op sociale media gebruikt. Vermoedelijk is deze naam daar ooit ontstaan.[bron?]

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken