Hoofdmenu openen

Baard en Kale

stripreeks door Denis Lapière

Baard en Kale (originele Franse naam Tif et Tondu) is een Belgische stripreeks, oorspronkelijk gemaakt, geschreven en getekend door Fernand Dineur. Verschillende tekenaars en schrijvers hebben meegewerkt aan de stripreeks; de meest populaire versie werd getekend door Willy Maltaite (onder pseudoniem 'Will') met scenario's van opeenvolgens Maurice Rosy, Maurice Tillieux en Stephen Desberg.

Baard en Kale
Tif et Tondu
Charleroi - station Janson - Tif et Tondu - 01.jpg
Land van oorsprong België
Oorspronkelijke taal Frans
Genre Detective, Avontuur
Creatieteam
Bedenker(s) Fernand Dineur
Schrijver(s) Fernand Dineur
Luc Bermar
Albert Desprechins
Maurice Rosy
Marcel Denis
Maurice Tillieux
Stephen Desberg
Denis Lapière
Tekenaar(s) Fernand Dineur
Will
Marcel Denis
Alain Sikorski
Publicatie
Uitgever Dupuis
Publicatiemedia Stripboeken
Huidige status gestopt
Eerste publicatie 1938
Laatste publicatie 1997
Portaal  Portaalicoon   Strip

De strip begon in 1938 in het tijdschrift Robbedoes, de laatste strip kwam in 1997 uit. Enkel de strips getekend door Will, vanaf 1954, worden nog uitgegeven door Dupuis en te koop aangeboden in de striphandel.

PlotBewerken

De strip draait om twee detectives genaamd Baard en Kale. De Franse namen zijn 'Tif et Tondu' (letterlijk "Haar" en "Geschoren") waarbij Tif naar de kale man verwijst en Tondu naar de man met baard. In Het Nederlands heeft men deze verwisseling niet gemaakt: Baard verwijst wel degelijk naar de man met baard en Kale is kaal. De twee krijgen het geregeld aan de stok met een groot aantal criminelen, waaronder de altijd gehelmde Stomp.

GeschiedenisBewerken

Op 21 april 1938 verscheen het personage Kale, een kleine, mollige en kale man, voor het eerst in het tijdschrift Robbedoes / Spirou. Enkele weken later verscheen Baard, met een vergelijkbaar postuur maar met een baard en hoofdhaar. Vanaf 20 juni 1949 nam Will het tekenen over, Dineur bleef scenarist. In 1951 stopte Dineur met het schrijven van scenario's, eerst nam Henri Gillain deze rol over, daarna Albert Desprechins. Die laatste was toen een jonge journalist die net begon bij uitgeverij Dupuis.[1]

In 1954 werd de rol van scenarist nogmaals overgedragen, ditmaal aan Maurice Rosy. Deze laatste bedacht het personage Stomp, de vaste antagonist die een tweede adem gaf aan de stripreeks. Hij baseerde zich op het romanpersonage Fantomas en creëerde een plechtig, statig personage dat paste bij de ietwat statige stijl van Will.[2] Nadat Rosy Dupuis verliet, nam hij ook de rechten op het personage Stomp met zich mee. De nieuwe scenarist, Maurice Tillieux, creëerde enkele markante nevenpersonages, zoals de verleidelijke blondine Kiki en de inspecteur van Scotland Yard Fixshusset. Stephen Desberg volgde Tillieux op na diens overlijden. Hij overtuigde Rosy om de rechten op Stomp vrij te geven en vanaf 1984 trad Stomp opnieuw op als booswicht in verschillende verhalen.[3]

In 1990 namen Denis Lapière (scenario) en Alain Sikorski (tekeningen) de rol over van Will (tekenaar) en Desberg (scenario). Die maakten er een meer alledaagse detective-stripserie van, dit in tegenstelling tot vroegere albums waar de wereld menigmaal van de ondergang gered werd. In 1997 verscheen de laatste strip.

Tussen 2014 en 2019[4] verscheen een driedelige spin-offreeks rond Stomp, genaamd De spoken van Knightgrave, die een prequel vormt van Baard en Kale en het ontstaan van Stomp als slechterik uit de doeken doet. Baard en Kale doen er nagenoeg niet in mee, alleen in het laatste deel, om de link met de reeks rond te maken.

In 2019 hernamen tekenaar Blutch en scenarist Robber (de broer van de tekenaar) de personages van Baard en Kale en Kiki voor een eenmalig avontuur, dat zich afspeelt halfweg de jaren 1980.[5]

AlbumsBewerken

Alleen de verhalen gepubliceerd vanaf 1954 zijn uitgegeven als albums:

Oorspronkelijke serieBewerken

  1. De schat van Alarik, 1954 (scenario Luc Bermar)
  2. De Baard en de Kale in Midden-Amerika, 1954 (scenario Fernand Dineur)

Tweede serieBewerken

  1. Villa zonder zorg, 1953 (scenario Fernand Dineur)
  2. De schat van Alarik, 1954 (scenario Luc Bermar)
  3. Oscar en zijn geheimen, 1956 (scenario A. Desprechins)
  4. De Baard en de Kale tegen de witte hand, 1956 (scenario Rosy)
  5. Stomp komt terug, 1958 (scenario Rosy)
  6. Hokus Pokus Pas, 1958 (scenario Rosy)
  7. Spurten, 1959 (scenario Rosy)
  8. Villa Long-Cri, 1966 (scenario Rosy)
  9. Stomp in het Louvre, 1966 (scenario Rosy)
  10. De pijlen van nergens, 1967 (scenario Rosy)
  11. De rare pop, 1968 (scenario Rosy)
  12. De ontwaakte Toar, 1968 (scenario Rosy)
  13. De grote strijd, 1968 (scenario Rosy)
  14. Het groene raadsel, 1969 (scenario Rosy)
  15. Kale kaatst terug, 1969 (scenario Rosy)
  16. De spookschaduw, 1970 (scenario Tillieux)
  17. Tegen de cobra, 1971 (scenario Tillieux)
  18. De vervloekte rots, 1972 (scenario Tillieux)
  19. Uit de afgrond..., 1972 (scenario Tillieux)
  20. De spoken van Cortecleyn, 1973 (scenario Tillieux)
  21. De dode duiker, 1974 (scenario Tillieux)
  22. Graai naar de macht, 1975 (scenario Tillieux)
  23. In New York, 1975 (scenario Tillieux)
  24. Avontuur in Burma, 1976 (scenario Tillieux)
  25. Monster recht vooruit, 1977 (scenario Tillieux)
  26. De laatste stunt, 1978 (scenario Tillieux en Desberg)
  27. De bivakmutsen, 1979 (scenario Tillieux en Desberg)
  28. Metamorfose, 1980 (scenario Desberg)
  29. De vergeten tempel, 1981 (scenario Desberg)
  30. Schaak en match, 1982 (scenario Desberg)
  31. Swastika, 1983 (scenario Desberg)
  32. De stunt van Stomp, 1984
  33. Stomp 235, 1985
  34. De schim van de samoerai, 1986
  35. In de greep van de witte hand, 1986
  36. Magdalena, 1987
  37. De nieuwe orde, 1988
  38. De verleiding, 1989
  39. Rake klappen, 1991
  40. De gijzeling, 1993
  41. Geen rook zonder vuur, 1993
  42. De moordenaar van de drie zustersteden, 1995
  43. De rijke oude vrouwtjes, 1995
  44. Fort ooievaar, 1996
  45. Het raadsel van kamer 43, 1997

Buiten reeksBewerken

  • Mais où est Kiki?, 2019 (Blutch, Robber)

Integrale reeksBewerken

Sinds 2014 wordt deze reeks gebundeld in een integrale reeks bij uitgeverij Arboris. De reeks is thematisch en dus niet chronologisch. Hoewel de reeks "integraal" wordt genoemd, zijn de eerste verhalen er niet in opgenomen. De reeks is een vertaling van een Franse reeks die sinds 2007 loopt. In 2017 startte in het Frans een nieuwe reeks die wel chronologisch is. De nieuwe serie begint met de verhalen van Will met Dineur, maar bevat eveneens niet de verhalen van Dineur van vóór Will. Beide Franse reeksen worden door Dupuis uitgegeven en zijn voorzien van een achtergronddossier.

Onderstaande tabel bevat de titels en publicatiedata van de vertaalde reeks.

Nummer Titel Jaar Oorspronkelijke titel Jaar Auteurs
1 Die duivelse meneer Stomp 2014 Le diabolique M. Choc 2007 Will, Rosy
2 Op het spoor van de misdaad 2015 Sur la piste du crime 2007 Will, Tillieux
3 Getekend: Stomp 2015 Signé M. Choc 2008 Will, Rosy
4 Bedrieglijke streken 2016 Échec aux mystificateurs 2008 Will, Tillieux, Desberg
5 Stomp leidt de dans 2017 Choc mène la danse 2009 Will, Rosy
6 Naar verre verten 2017 Horizons lointains 2009 Will, Rosy
7 Enquêtes à travers le monde 2010 Will, Tillieux
8 Enquêtes mystérieuses 2010 Will, Tillieux, Desberg
9 Innombrables menaces 2011 Will, Desberg
10 Le retour de Choc 2011 Will, Maltaite, Desberg
11 Sortilèges et manipulations 2012 Will, Desberg, Lapière
12 Crimes ordinaires 2012 Sikorski, Lapière
13 Tueurs en série 2013 Sikorski, Lapière

StandbeeldBewerken

In 2019 werd in Terhulpen ter ere van Will een standbeeld onthuld van Stomp. Het rondpunt waarop het beeld staat, kreeg tegelijk de naam Rond-point Will, nadat ook al de bibliotheek er naar Will werd genoemd. Het beeld werd gemaakt door Joachim Jannin, zoon van stripauteur Frédéric Jannin.[6]

Externe linkBewerken