BNP Paribas Fortis

Belgische bank

BNP Paribas Fortis is de grootste bank in België. De bank ontstond in mei 2009 als dochteronderneming van BNP Paribas nadat deze Franse bankgroep 75% van de aandelen van de Belgische Fortis Bank verwierf dankzij het Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij. De Belgische overheid moest deze systeembank redden van de ondergang na een roekeloze overnamepoging van delen van de Nederlandse ABN AMRO Group. Ondertussen is het bedrijf niet meer beursgenoteerd en zijn bijna alle aandelen van BNP Paribas Fortis verkocht aan BNP Paribas.

BNP Paribas Fortis
Onderdeel van BNP Paribas
Onderdeel sinds 2008
Aandeelhouder BNP Paribas S.A. (100%)
Oprichting 1822: Algemeene Nederlandsche Maatschappij ter Begunstiging van de Volksvlijt
Hoofdkantoor Warandeberg 3
1000 Brussel
België
Motto of slagzin De bank voor een wereld in verandering.
Sleutelfiguren Maxime Jadot (CEO)
Werknemers 37.000 (waarvan 18.000 in België)
Producten Financiële diensten
Portaal  Portaalicoon   Economie

ActiviteitenBewerken

BNP Paribas Fortis biedt een totaalpakket van financiële diensten aan particuliere en zakelijke klanten, vermogende particulieren, bedrijven, publieke en financiële instellingen. De activiteiten zijn verdeeld over vier bedrijfsonderdelen: Retail & Private Banking, Corporate & Public Banking, Corporate & Investment Banking en Investment Solutions. De bank ondersteunt haar klanten in het buitenland met kantoren in circa 80 landen van de moedermaatschappij BNP Paribas. Herman Daems is voorzitter van de raad van bestuur en Maxime Jadot is de CEO van BNP Paribas Fortis.

BGL BNP Paribas is actief op de Luxemburgse markt. Het is de grootste aanbieder van bankdiensten aan kleine en middelgrote ondernemingen in Luxemburg, en de nummer twee inzake diensten aan particulieren. Ze is ook leider op het gebied van bankverzekeringen met een pakket verzekeringsdiensten.

Buiten beide thuismarkten is de bank actief in Polen en Turkije. In Polen heeft BNP Paribas met Bank Polska SA een netwerk van 227 kantoren, 2700 werknemers en zo'n 400.000 retailklanten. In Turkije is de bank actief via TEB, waarin het een aandelenbelang van 44,6% heeft. TEB beschikt over zo'n 600 kantoren en heeft 9300 medewerkers in dienst. Deze bedienen drie miljoen particuliere klanten en ongeveer 500.000 bedrijfsklanten.

GeschiedenisBewerken

BNP Paribas Fortis vindt zijn oorsprong in Belgische banken die in het verleden samengevoegd werden en fusioneerd zijn binnen de Fortis-groep.

De roots van de bank gaan terug tot 1822, toen Willem I der Nederlanden de Algemeene Nederlandsche Maatschappij ter Begunstiging van de Volksvlijt oprichtte.

De banken die samengevoegd werden en fusioneerd zijn tot BNP Paribas Fortis vandaag, zijn onder meer[1]:

Na de wereldwijde financiële crisis van 2008 worden de bankactiviteiten van Fortis Bank in Nederland verkocht aan de Nederlandse staat. In België wordt de staat voor 99,93% aandeelhouder van Fortis Bank.

In 2009 verwerft BNP Paribas 75% van Fortis Bank.

In 2013 wordt de bedrijfsnaam ‘BNP Paribas Fortis’ de handelsbenaming van de bank. In november van datzelfde jaar neemt BNP Paribas het resterende belang van 25% in BNP Paribas Fortis, dat nog in handen van de Belgische staat is, over voor 3,25 miljard euro.[5]

De Belgische staat behoudt zijn belang van 7,74% in BNP Paribas.[6]

Overname van Fortis Bank BelgiëBewerken

Voor oktober 2008 was Fortis Bank SA/NV, samen met Fortis Bank Nederland N.V., de bancaire poot van de zogenaamde Fortis holding (die uit twee vennootschappen bestond: het Nederlandse Fortis N.V. en het Belgische Fortis NV/SA, die via een constructie van kruiselingse deelnemingen elk de helft van de bank- en verzekeringsgroep Fortis in handen hadden). Toen duidelijk werd dat Fortis er niet in zou slagen om het geld te vinden nodig om zijn deel van de overnamepoging van ABN Amro te financieren, moesten de overheden van België, Nederland en Luxemburg tussenbeide komen, een eerste keer in het weekend van 28 september en nog eens op 5 oktober 2008, om via noodoplossingen te trachten de groep te "redden" van een totale ondergang (door een gevreesde "run on the bank" op maandag door zeer ongeruste spaarders). De overheden kopen elk die onderdelen die voor hun land het meest belangrijk zijn, en laten de probleemdelen over in wat de Fortis Holding wordt genoemd. De Nederlandse overheid investeert € 4,0 miljard in de Nederlandse tak, België neemt via haar Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) voor € 4,7 miljard een belang van 49,9% in de overkoepelende bank-holding "Fortis Bank NV/SA" met daarin o.a. de Belgische bank en Luxemburg neemt voor € 2,5 miljard een belang van 49% in de Luxemburgse tak "Fortis Banque Luxembourg S.A.".

In de nacht van 5 op 6 oktober wordt bekendgemaakt dat het Franse BNP Paribas grote delen van Fortis overneemt. De Belgische staat verwerft via de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij eerst 99,3 procent van Fortis Bank België voor een bedrag van 4,7 miljard euro, waarna het 75 procent aan de Franse bank afstaat tegen nieuwe door BNP Paribas uit te geven aandelen ter waarde van 8,25 miljard euro. Door de operatie wordt de Belgische staat met ruim 11 procent de grootste aandeelhouder van de Franse bank. Ze krijgt ook twee bestuurders.

Op 28 april 2009 gaan in chaotisch verlopende algemene vergaderingen van aandeelhouders de aandeelhouders van Fortis NV/SA in België en op 29 april 2009 de aandeelhouders van Fortis N.V. in Utrecht akkoord met de verkoop van 75% van de aandelen van Fortis Bank SA/NV aan BNP Paribas S.A..[7] Verder kocht BNP Paribas 67% in Fortis Bank Luxemburg.[7] De Belgische federale overheid en de Luxemburgse overheid hielden een minderheidsbelang van respectievelijk 25% en 33% in de twee Fortis onderdelen.[7] BNP betaalde de overnamesom met eigen aandelen. De Belgische overheid kreeg een aandelenbelang van 10% in BNP Paribas en de Luxemburgse overheid 1,4%.[7] België werd na de transactie de grootste aandeelhouder van BNP Paribas.

De resterende 25% van de aandelen van Fortis Bank SA/NV was in handen van de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (Belgische Staat). Deze laatste verkocht op 13 november 2013 haar belang aan de Franse bankgroep BNP Paribas om de Belgische schuldgraad onder de 100% van het bruto binnenlands product te brengen.[8] De verkoop levert 3,25 miljard euro op.[9] Er blijven wel onafhankelijke Belgische bestuurders in de raad van bestuur tot 2020 en de transactie heeft geen gevolgen voor de werkgelegenheid.[9]

Ethisch beleidBewerken

De meningen over de acties die BNP Paribas onderneemt op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen, lopen uiteen. Verscheidene onafhankelijke, professionele niet-financiële ratingbureaus en ngo’s erkennen de vooruitgang en de inspanningen van de groep op dat gebied, terwijl andere ngo’s haar verwijten schadelijke activiteiten te financieren.

Kritiek van NGO'sBewerken

Volgens de vooraf bepaalde criteria de leden van Fair Finance Guide International (in België en Nederland heet dit Eerlijke Geldwijzer) scoort BNP Paribas zeer slecht in vergelijking met de onderzochte banken op het vlak van het ethische beleid.[10] Hieruit blijkt dat BNP Paribas nauwelijks richtlijnen heeft en naleeft op het vlak van mensenrechten, investeringen in de wapenindustrie, reduceren van broeikasgassen, natuurbehoud en transparantie. Uit een rapport van Dirty Profits 2012 blijkt dat de bank het meest investeerde van alle banken in de door Dirty Profits gescreende controversiële bedrijven en dus het meest profiteerde uit mensenrenrechtenschendingen en milieuschade.[11]

Uit een onderzoek dat in 2016 gepubliceerd werd bleek dat BNP Paribas een grote investeerder is in de wapenindustrie en werd er vermeld in de "Hall of Shame" van het rapport "Do Not Bank on the Bomb."[12] De bank investeert in bedrijven die kernwapens produceren.[10]

Uit het document 'Fossielvrije banken in de strijd tegen de koolstofzeepbel", dat dateert van 2016, van de Belgische klimaatcoalitie en Fairfin blijkt dat BNP Paribas bijna 30 miljard investeert in milieuvervuilende energiebronnen zoals gas, olie en steenkool.[13]

BNP Paribas was een officiële sponsor van de klimaatconferentie van Parijs in 2015 (die als doel had maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren en de klimaatopwarming tegen te gaan). Externe non-profit organisaties spreken echter van greenwashing omdat de bank zelf miljoenen euro's investeert in de fossiele brandstofindustrie.[13]

Ethische screeningBewerken

Verscheidene recente rangschikkingen belichten de goede resultaten van BNP Paribas op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen, met name die van Refinitiv, met de verantwoordelijke bedrijven uit de Franse SBF120-index (93,6 op 100 in 2019)[14], die van het Carbon Disclosure Project (A- in 2019)[15], die van Vigeo Eiris, waarin BNP Paribas in 2018 de hoogst gerangschikte Europese grootbank was (70 op 100)[16], die van RobecoSAM (79/100)[17] en die van de Britse ngo ShareAction, die BNP Paribas als beste Europese bank voor het beheer van de klimaatgebonden risico’s en opportuniteiten rangschikt in 2020.[18] Volgens ShareAction voldeed wel geen enkele bank in de ranking aan de best-practice benadering voor klimaatverandering. Verder riep het magazine Euromoney BNP Paribas in 2019 uit tot beste bank ter wereld op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen.[19] Wel moet hierbij vermeld worden dat voorgenoemde rankings vaak enkel grootbanken in hun ranking opnemen en dus geen kleine banken. Volgens de Eerlijke Geldwijzer behalen namelijk vooral kleinere banken een goede score op ethisch vlak.[20]

Verbintenissen en sectorpolicy’sBewerken

Om de financiële stromen in de richting van een koolstofarm traject te helpen sturen, ondertekende BNP Paribas de ‘Principles for Responsible Banking’[21] en het ‘Collective Commitment to Climate Action’[22] in 2019. De ondertekenende banken verbinden zich ertoe tools te ontwikkelen die toelaten de kredietportefeuilles in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van het Akkoord van Parijs, en meer transparant te zijn over hun beleid.

BNP Paribas wil zich, naar eigen zeggen, mee inzetten om de opwarming van de aarde onder 2°C te houden en ging daartoe diverse verbintenissen aan die de energietransitie en de klimaatstabiliteit bevorderen.[23][24] Volgens Eerlijke Geldwijzer blijft de bank echter investeren in bedrijven die steenkool, olie en gas ontginnen of produceren en is de bank niet van plan om die investeringen stop te zetten. Zo kunnen energiebedrijven die tot 30% van hun elektriciteit produceren door de verbranding van steenkool wel nog een lening krijgen bij de bank. Een mijnbouwbedrijf mag tot 50% van zijn omzet uit steenkoolmijnen halen. Tussen 2016 en 2018 investeerde BNP Paribas meer dan vierenveertig miljard euro in fossiele brandstoffen. Uit een onderzoek van de Franse bankwijzer blijkt ook dat BNP Paribas vier keer meer in fossiele brandstoffen investeert dan in hernieuwbare energie. Voor leningen en beleggingsfondsen hanteert BNP Paribas wel een beleid met enkele beperkingen: de bank werkt niet (meer) samen met bedrijven die olie of gas ontginnen uit schalievelden, teerzand of oliebronnen in de buurt van de noordpool, waar ontginning extra gevaarlijk is voor het milieu en de plaatselijke bevolking.[25]

Verder conformeert BNP Paribas Fortis zich aan de verschillende sectorpolicy’s[26] van de BNP Paribas-groep, die investeringen in palmolie, defensie, kernenergie, papierpulp, steenkoolcentrales, mijnbouw, landbouw, tabak, niet-conventionele olie en niet-conventioneel gas, beperken.

Externe linkBewerken