Hoofdmenu openen

De associatie van struikhei en bosbes (Vaccinio-Callunetum) is een associatie van het verbond van struikhei en kruipbrem, een plantengemeenschap gekenmerkt door een droge heidevegetatie met naast de struikhei ook een aantal bosbes-soorten.

Associatie van struikhei en bosbes
Struikheide-rode bosbes-vegetatie
Struikheide-rode bosbes-vegetatie
Syntaxonomische indeling
Klasse:Calluno-Ulicetea (Droge heiden)
Orde:Calluno-Ulicetalia (Struikheide-orde)
Verbond:Calluno-Genistion pilosae (Struikhei en kruipbrem)
Associatie
Vaccinio-Callunetum
Bücker, 1942

Naamgeving, etymologie en coderingBewerken

  • Synoniemen: Calluno vaccinietum vitis-idaea
  • Nederlands: Associatie van struikhei en bosbes, struikheide-rode bosbes-associatie
  • Syntaxoncode (Nederland): 20Aa2

De naam Vaccinio-Callunetum is afgeleid van de wetenschappelijke namen van twee kensoorten binnen de associatie, de struikhei (Calluna vulgaris) en de rode bosbes (Vaccinium vitis-idaea).

KenmerkenBewerken

AlgemeenBewerken

Deze plantengemeenschap is kenmerkend voor goed gedraineerde gronden rond het hoogveen, zandige en rotsige plaatsen en puinkegels. Er is een uitgesproken podzolbodem, een goed ontwikkeld humuslaag en een (in verhouding tot de klassieke droge heide) dikke strooisellaag. Deze associatie heeft reeds een aantal kenmerken van een bosgemeenschap.

StructuurBewerken

Struikhei-rode bosbes-vegetaties worden gekenmerkt door een groot aandeel van dwergstruiken en mossen.

De boomlaag is net als in de meeste heidevegetaties volledig afwezig. De struiklaag is goed vertegenwoordigd, onder de vorm van dwergstruiken als de struikhei, de gewone dophei en verschillende soorten bosbessen.

De kruidlaag is bijzonder arm in soorten. Grassen zijn aanwezig, maar veel minder algemeen dan in de verwante struikhei-stekelbremassociatie. Zeldzame verschijningen zijn het valkruid en de zevenster.

Tussen de struiken, en vooral op de iets vochtiger plaatsen, kan een goed ontwikkelde moslaag met overwegend bladmossen voorkomen.

SoortensamenstellingBewerken

Er zijn geen echte kensoorten, de meeste soorten in deze gemeenschap komen ook in bossen of graslanden voor. Er zijn daarentegen een reeks differentiërende soorten voor deze associatie ten opzichte van de struikhei-stekelbremassociatie.

De associatie heeft voor België en Nederland als belangrijkste soorten:

BoomlaagBewerken

Geen soorten

 
Struikhei
 
Blauwe bosbes
 
Rode bosbes

StruiklaagBewerken

Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK Struikhei Calluna vulgaris
dA Blauwe bosbes Vaccinium myrtillus ten opzichte van struikhei-stekelbremassociatie
dA Rijsbes Vaccinium uliginosum idem
dA Rode bosbes Vaccinium vitus-idaea idem
Gewone dophei Erica tetralix
 
Valkruid
 
Zevenster

KruidlaagBewerken

Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
Z Wolverlei Arnica montana
Z Zevenster Trientalis europaea
 
Kussentjesmos

MoslaagBewerken

Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
dA Kussentjesmos Leucobryum glaucum ten opzichte van struikhei-stekelbremassociatie

Verspreiding en voorkomenBewerken

De verspreiding van de struikhei-rode bosbes-associatie is beperkt tot de Atlantische provincie: de kuststook van West-Europa, Groot-Brittannië en Ierland. Het is een vegetatie die zich thuis voelt in streken met een maritiem klimaat, met hoge neerslag en hoge luchtvochtigheid.

In Nederland en Vlaanderen komt deze associatie nauwelijks voor, in Wallonië is ze beperkt tot de Hoge Venen.