Apocalyps van Angers

wandtapijtserie van Jan Bondol

De Apocalyps van Angers is een reeks van zes wandtapijten uit het eind van 14e eeuw, die in de loop der tijd ernstig is verminkt en deels verloren gegaan. Lodewijk I, hertog van Anjou, bestelde de zes tapijten kort na 1373. Voor het ontwerp stelde Lodewijks broer, koning Karel V van Frankrijk, diens hofschilder Jan Boudolf beschikbaar. Boudolf maakte de modello's waarop vervolgens de kartons (voorbeeldtekeningen op ware grootte) werden vervaardigd, die de wevers gebruikten. In 1379 waren vijf tapijten gereed; het laatste zal kort erna zijn afgeleverd. Ondanks de schade die de tapijten hebben geleden, is de essentie ervan bewaard gebleven. De tapijten zijn volledig van wol gemaakt, zonder gouddraad. Oorspronkelijk was het een reusachtig ensemble dat bij elkaar zo'n 6 bij 140 meter groot was. Om de resterende fragmenten te kunnen tentoonstellen is in 1954 een aparte galerij op het terrein van het Kasteel van Angers gebouwd.

Apocalyps van Angers
reeks van 6 wandtapijten
Een van de 84 taferelen
Kunstenaar Jan Boudolf (ontwerp)
Meester van de Bijbel van Jean de Sy (medeontwerper ?)
Robert Poinçon (wever)
Jaar ca. 1373–1380
Ontstaan in Parijs
Stijl gotiek
Techniek geweven tapijt (wol)
Afmetingen elk tapijt (oorspronkelijk): ca. 6 × 25 m
Opdrachtgever Lodewijk I van Anjou
Verblijfplaats Kasteel van Angers
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

VoorstellingBewerken

 
Apocalyps van Angers, de restanten van het derde en vierde tapijt.

De tapijtreeks beeldt de Openbaring van Johannes uit in 84 taferelen. Elk tapijt bestaat uit tweemaal zeven taferelen die worden voorafgegaan door een grote afbeelding van een zittende persoon die in een boek leest en die in de Franse kunsthistorische literatuur lecteur ("voorlezer") wordt genoemd.

De tapijtreeks geeft tevens een beeld van het politieke klimaat ten tijde van de vervaardiging: de Honderdjarige Oorlog tussen Frankrijk en Engeland tussen 1337 en 1453. Het wandtapijt is een weergave van de ravages, veroorzaakt door de oorlog, de razzia's, de pest en de hongersnood.

Boudolf had meerdere geïllustreerde manuscripten tot zijn beschikking om inspiratie op te doen. Dit leverde glasheldere scènes op waarbij monumentale figuren afgebeeld worden tegen een egale of bloemrijke achtergrond, die afwisselend rood of blauw is.

ReconstructieBewerken

Hieronder een reconstructie uit 1902, toen werd verondersteld dat er zeven tapijten waren geweest. In werkelijkheid vormden de fragmenten van tapijten 2 en 3 samen één tapijt.

GalerijBewerken

LiteratuurBewerken

  • (en) Campbell, Thomas P. (red.) (2002): Tapestry in the Renaissance: Art and Magnificence, New York: Metropolitan Museum of Art / New Haven: Yale University Press; te lezen op MetPublications (website Met NY)
  • (en) Henderson, George (1985): "The Manuscript Model of the Angers 'Apocalypse' Tapestries", The Burlington Magazine 127 (april 1985), p. 209-18
  • Hommel, Nelly de (2001): Een openbaring: Parijs, Bibliothèque nationale, Ms. néerlandais 3, Nijmegen University Press
  • (fr) Joubert, Fabienne (1981): "L'Apocalypse d'Angers et les débuts de la tapisserie historiée", Bulletin Monumental 139, p. 125-140; te lezen op www.persee.fr
  • (fr) Joubert, Fabienne (1992): "Le Saint Christophe de Semur-en-Auxois : Jean de Bruges en Bourgogne ?", Bulletin Monumental (1992) 150-2, p. 165-177; te lezen op www.persee.fr
  • (fr) Joubert, Fabienne (1996): "Création à deux mains : l'élaboration de la tenture de l'Apocalypse d'Angers", Revue de l'Art 114 (1996), p. 48-56; te lezen op www.persee.fr
  • (en) Panofsky, Erwin (1953): Early Netherlandish Painting, Cambridge, Mass.: Harvard University Press (heruitgave uit 1971: Harper & Row Publishers / Icon Editions, New York)
Zie de categorie Tapisserie de l'Apocalypse van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.