Amsterdamsevaart

straat in Haarlem

De Amsterdamsevaart of Amsterdamse Vaart is een straat in Haarlem. De straat begint nabij de Amsterdamse Poort waar de Gedempte Herensingel overgaat in de Gedempte Oostersingelgracht. De straat loopt ten noorden van de Amsterdamsewijk en na de Prins Bernhardlaan langs Parkwijk en Zuiderpolder, parallel met de Spoorlijn Amsterdam - Haarlem met station Haarlem Spaarnwoude. Op de brug over de Liede, de gemeentegrens met Haarlemmerliede en Spaarnwoude, gaat de straat over in de Haarlemmerstraatweg. De straat maakt onderdeel uit van de rijksweg N200.

Amsterdamsevaart
Luchtfoto van de Amsterdamsevaart (links), gezien naar het westen; 1981.
Geografische informatie
Locatie       Haarlem
Stadsdeel Haarlem-Oost
Begin Amsterdamse Poort
Eind Liede
Postcode 2032 EA-EK, 2033 AA
Algemene informatie
Aangelegd in 1631
Naam sinds 1632
Openbaar vervoer buslijn 80
De Amsterdamsevaart nabij de Poortstraat, ziende naar het westen. Rechts de tram van de tramlijn Amsterdam - Zandvoort, links achter de Amsterdamse Poort; 1950.
Amsterdamsevaart.jpg
Amsterdamsevaart en poort2019.jpg

GeschiedenisBewerken

De geschiedenis van de straat begon in 1631 toen men begon met het graven van de trekvaart tussen Amsterdam en Haarlem. De vaart werd in een vrijwel rechte lijn gegraven tussen de Haarlemmerpoort in Amsterdam en de Amsterdamse Poort in Haarlem ten behoeve van de in 1632 ingestelde geregelde trekschuitdienst tussen de beide steden. Naast de vaart lag een jaagpad dat in 1762 werd verhard en verbreed waarna de Haarlemmerweg ontstond, in Halfweg de Haarlemmerstraatweg geheten en in Haarlem bleef de naam Amsterdamsevaart.

In 1839 werd de eerste spoorlijn van Nederland geopend en het (voorlopige) station Haarlem verscheen op de plek waar tegenwoordig de Hoofdwerkplaats Haarlem van NedTrain zich bevindt, destijds net buiten de stadspoort gelegen. In 1842 werd de spoorlijn verlengd via een brug over het Spaarne naar de huidige stationslocatie. De vrijgekomen ruimte werd gebruikt als werkplaatsterrein.

In 1877 werd de Joodse begraafplaats langs de vaart opgericht, ter vervanging van eerdere Joodse begraafplaatsen in Haarlem.

In 1904 verscheen aan de noordzijde in zijligging de tramlijn Amsterdam - Zandvoort. In 1957 werd de tram vervangen door buslijn 80 (sinds 1999 van Connexxion) die hier tegenwoordig nog steeds rijdt, echter niet meer tussen de Amsterdamse Poort en de Prins Bernhardlaan. Sinds 25 augustus 2019 rijdt tussen de Amsterdamse Poort en de Prins Bernhardlaan spitslijn 244.

In de jaren zeventig werd het resterende deel van de vaart gedempt om het autoverkeer ruim baan te geven. Sindsdien had de straat 3 rijstroken stadinwaarts en 2 staduitwaarts en daarnaast nog een ventweg met fietspad.

Op afwachting van de afwaardering werden rijstroken buiten gebruik gesteld door het plaatsen van bloembakken, waardoor met instemming van de raad de weg werd versmald tot twee stroken. Deze versmalling door bloembakken leverde soms gevaarlijke situaties op, zoals in 2012[1]

Op het zuidelijk deel van het voormalig profiel van de weg is er een esplanade gekomen met sierbestrating en sierbeplanting (zie foto's).[2] De afwaardering en herinrichting van de weg is bedoeld als ''tijdelijk''. Op lange termijn is het de bedoeling dat de weg verder zal worden afgewaardeerd, het water weer terugkeert in de vaart en er woningen langs de noordzijde, waar de hoofdwerkplaats van NedTrain is gelegen, worden gebouwd.[2]

In 2019 werd de ventweg tussen de Prins Bernhardlaan en het Meerspoorpad heringericht als fietsstraat. Deze fietsstraat maakt deel uit van de snelfietsroute F200 tussen Amsterdam en Haarlem.[3]

  Zie de categorie Amsterdamsevaart van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.