Aias (Sophokles)

tragedie van Sophocles

Aias (Oudgrieks: Ἀίας, Latijn: Ajax) is een Attische tragedie van de Griekse toneeldichter Sofokles. Het stuk werd uitgevoerd circa 442 v.Chr..

Aias / Ajax
Attische tragedie
Zelfmoord van Aias afgebeeld op een Oud-Griekse vaas
Auteur Sophokles
Originele titel Ἀίας
Originele taal Oudgrieks
Eerste opvoering ca. 442 v.Chr.
Plaats opvoering Athene
Dramatis personae
Afbeelding op een Oud-Griekse vaas met Achilleus die het lijk van Ajax draagt

SamenvattingBewerken

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Na de Val van Troje heeft de held Aias de nalatenschap van zijn neef Achilleus naar ("de listige") Odysseus zien gaan. Deze miskenning van zijn eer vervult hem zo met haat dat hij de Atreïden en Odysseus wel eigenhandig kan vermoorden.

Om dat te verhinderen slaat de godin Athena Aias met waanzin, zodat hij een kudde schapen afslacht. Wanneer Aias badend in bloed weer tot zichzelf komt, kan hij deze schande niet verwerken. De vermaningen van zijn trouwe matrozen (= het koor) noch de liefde van zijn gezin kunnen hem ervan weerhouden zelfmoord te plegen.

De corrupte Atreïden weigeren het lijk de laatste militaire eer te bewijzen. Als Aias' broer Teukros heftig verzet aantekent tegen dit machtsmisbruik, wordt hij onverwachts bijgetreden door Odysseus: samen zullen zij het verbod van de Atreïden negeren.

Nederlandse vertalingenBewerken

  • 1881 – J. van Leeuwen – Aias
  • 1903 – L.A.J. BurgersdijkAiax
  • 1932 – Bertus van Lier – Aias
  • 1960 – J. van IJzeren – Aiax
  • 1968 – Alfons Goris – Ajax: scenario voor veertien lichamen en stemmen (bewerking)
  • 1970 – Emiel De Waele – Aiax
  • 1987 – Robert Auletta en Klaas Tindemans – Ajax (bewerking)
  • 1989 – Jan Pieters – Aiax
  • 1991 – Johan Boonen en Ivo Van HoveAjax/Antigone
  • 1998 – Gerard Koolschijn en C.M.J. Sicking – Aias
  • 2004 – Hein van DolenAjax

AdaptatieBewerken